Lương Thử Việc Có Đóng BHXH Không? Câu Trả Lời Phụ Thuộc Vào Loại Hợp Đồng Bạn Ký
Câu hỏi nghe đơn giản nhưng câu trả lời lại là: tùy.
Không phải tùy công ty muốn thế nào. Mà tùy vào loại hợp đồng bạn ký trước khi bắt đầu làm việc. Hai loại hợp đồng — hai kết quả hoàn toàn khác nhau về BHXH.
2 loại hợp đồng thử việc — BHXH khác nhau hoàn toàn
| Loại hợp đồng | Đóng BHXH? | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hợp đồng thử việc riêng (ký trước, sau đó mới ký HĐLĐ) |
Không bắt buộc | Tối đa 60 ngày với vị trí cần trình độ cao đẳng trở lên |
| HĐLĐ có điều khoản thử việc (ký thẳng HĐLĐ từ đầu, ghi thời gian thử việc bên trong) |
Đóng từ ngày 1 | Đây là hình thức bảo vệ quyền lợi tốt hơn cho người lao động |
| Làm việc không có hợp đồng ("thử việc miệng") |
Không đóng | Rủi ro cao — không có căn cứ pháp lý nào bảo vệ bạn |
Tại sao nhiều công ty dùng hợp đồng thử việc riêng?
Không phải vì họ muốn thiệt thòi bạn — phần lớn là vì thói quen và đơn giản hóa quy trình. Hợp đồng thử việc riêng dễ chấm dứt hơn nếu người lao động không phù hợp: chỉ cần báo trước 3 ngày, không cần lý do, không bồi thường.
Với người lao động, đây là sự đánh đổi: linh hoạt đầu vào nhưng 1–2 tháng đầu không có BHXH tích lũy.
Nghe có vẻ ổn — tiền về tay nhiều hơn. Nhưng 2 tháng thử việc không được tính vào thời gian đóng BHXH. Nếu sau này cần chế độ thai sản hoặc ốm đau, 2 tháng đó không được tính. Nhỏ nhưng tích lũy qua nhiều lần chuyển việc thì đáng kể.
Lương thử việc tối thiểu là bao nhiêu?
Theo luật: ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó. Không có mức tối thiểu riêng cho thử việc, nhưng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng.
Thực tế hay gặp: công ty offer "18 triệu Gross khi chính thức, thử việc 85% tức 15,3 triệu". Về tay trong thời gian thử việc (nếu HĐ thử việc riêng, không đóng BHXH) sẽ cao hơn so với sau khi vào chính thức và bắt đầu đóng BHXH.
1. Đây là hợp đồng thử việc riêng hay HĐLĐ có điều khoản thử việc?
2. Trong thời gian thử việc, công ty có đóng BHXH không?
3. Lương thử việc là X — lương sau thử việc là bao nhiêu và ghi trong hợp đồng nào?
Ba câu này HR nghe hàng ngày. Không có gì ngại khi hỏi.
Sau thử việc — những thứ hay bị bỏ qua
Hết thời gian thử việc, nếu công ty không thông báo gì thì sao? Theo Điều 27 BLLĐ 2019: hợp đồng lao động đương nhiên có hiệu lực theo thỏa thuận đã ký. Tức là bạn tự động trở thành nhân viên chính thức mà không cần ký thêm giấy tờ gì.
Nhưng thực tế nhiều người không biết điều này và ngồi chờ công ty chủ động. Nếu hết thời gian thử việc mà chưa nhận được thông báo — chủ động hỏi HR để xác nhận trạng thái hợp đồng và mốc bắt đầu đóng BHXH.
3 tháng sau mới hỏi ra thì biết: công ty đã coi là chính thức từ tháng 3, nhưng thủ tục BHXH chỉ làm từ tháng 5 vì không ai nhắc. 2 tháng đó BHXH không được đóng dù đã là nhân viên chính thức. Việc đơn giản là chủ động hỏi — nhưng ít ai làm.
□ Xác nhận mốc bắt đầu đóng BHXH
□ Kiểm tra sổ BHXH (app VssID) sau 1–2 tháng để chắc chắn đã được đóng
□ Hỏi rõ mức lương ghi trên HĐLĐ (lương cơ bản bao nhiêu — ảnh hưởng đến BHXH dài hạn)
Nhập mức lương — ra ngay BHXH phải đóng và lương về tay thực tế.
→ Tính BHXH / BHYTCâu hỏi thường gặp
Xem thêm: Tool tính lương thử việc · Tool tính BHXH / BHYT · 20 triệu Gross về tay bao nhiêu · Công ty tách lương giảm BHXH — người lao động cần biết.